อ.7 ขอนแก่น ร่วมจัดเสวนา เรื่อง ซีดในเด็กปฐมวัย โลหิตจางในวัยเยาว์ โลกไม่เศร้า เราช่วยได้ ในการประชุมวิชาการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ครั้งที่ 18 Building Sustainable Wellness Under Climate Change
กรมอนามัย พร้อมให้ข้อมูลข่าวสารที่มีประโยชน์สำหรับคุณ
วันที่ 17 มีนาคม 2569 ศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น นำโดย นพ.ชาตรี เมธาธราธิป ผู้อำนวยการศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ ร่วมจัดเสวนา เรื่อง ซีดในเด็กปฐมวัย โลหิตจางในวัยเยาว์ โลกไม่เศร้า เราช่วยได้ ในการประชุมวิชาการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ครั้งที่ 18 ณ มิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชัน กรุงเทพมหานคร เพื่อระดมสมองแก้ไขปัญหาภาวะโลหิตจางในเด็กไทย
ทั้งนี้ สถานการณ์วิกฤต: เด็กต่ำกว่า 1 ปี เกินครึ่งมีภาวะซีด ศ.เกียรติคุณ พญ.ลัดดา เหมาะสุวรรณ เปิดเผยข้อมูลที่น่าตกใจจาก SEANUTS II (2563) พบว่า เด็กไทยอายุต่ำกว่า 1 ปี มีความชุกของภาวะโลหิตจางสูงถึงร้อยละ 56.6 ซึ่งสาเหตุหลักกว่าร้อยละ 62-81 มาจากการขาดธาตุเหล็ก ภาวะนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการพัฒนาสมองและสารสื่อประสาท หากเด็กมีอาการโลหิตจางอย่างรุนแรงอาจทำให้ ระดับสติปัญญา (IQ) ลดลงได้ถึง 5-10 จุด ซึ่งส่งผลเสียถาวรต่อการเรียนรู้และพฤติกรรมจนถึงวัยผู้ใหญ่
ปัจจัยเสี่ยงและแนวทางป้องกันด้วยโภชนาการ สาเหตุหลักเกิดจากปัจจัยด้านสุขภาพ เช่น ทารกเกิดก่อนกำหนด หรือน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม รวมถึงพฤติกรรมการบริโภค เช่น การดื่มนมวัวก่อนอายุ 1 ปี หรือดื่มนมแม่เพียงอย่างเดียวหลังอายุ 4 เดือนโดยแม่ไม่ได้รับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก
แนวทางแก้ไขเน้นการบริโภคอาหารกลุ่ม Heme iron (ตับ เลือด เนื้อสัตว์) ซึ่งร่างกายดูดซึมได้ดีกว่ากลุ่มพืชผัก และควรรับประทานคู่กับอาหารที่มี วิตามินซีสูง เพื่อช่วยเพิ่มการดูดซึม นอกจากนี้ กรมอนามัยยังมีนโยบายให้เด็กอายุ 6 เดือน - 5 ปี ทุกคน ได้รับ ยาน้ำเสริมธาตุเหล็กสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงและลดผลข้างเคียงได้ดี
นวัตกรรมใหม่ คัดกรอง "แบบไม่เจ็บ" รศ.พญ.สุชาอร แสงนิพันธ์กูล ได้นำเสนอนวัตกรรมการคัดกรองแบบ Non-invasive เพื่อลดความกลัวของเด็กและผู้ปกครอง เช่น การใช้แอปพลิเคชันถ่ายภาพประเมินภาวะซีดผ่านสมาร์ทโฟน และเครื่อง Masimo Rad-67 ที่ตรวจวัดระดับฮีโมโกลบินผ่านปลายนิ้วโดยไม่ต้องเจาะเลือด ทั้งนี้ ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ฯ ยังคงแนะนำให้มีการตรวจความเข้มข้นเลือด (CBC) มาตรฐานในช่วงอายุ 9 เดือน และ 4 ปี เพื่อความแม่นยำในการวินิจฉัย
ที่ประชุมเน้นย้ำถึงบทบาทของบุคลากรสาธารณสุขและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในการสร้างความรอบรู้ (Health Literacy) ให้แก่ครอบครัว ผ่านสื่อที่เข้าใจง่ายอย่าง ธงโภชนาการ พร้อมทั้งสร้างความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เพื่อร่วมกันเฝ้าระวังและป้องกันภาวะโลหิตจางอย่างยั่งยืน
ภาวะซีดในเด็กปฐมวัยไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายต้องเร่งมือแก้ไข เพื่อปกป้องศักยภาพทางปัญญาและสร้างสุขภาพที่ดีให้กับทรัพยากรที่สำคัญที่สุดของประเทศ
